Jak skuteczniej przeciwdziałać suszy, chronić zasoby wodne i rozwijać lokalną energetykę, aby przynosiła wymierne korzyści samorządom i mieszkańcom? Odpowiedzi na te pytania szukali uczestnicy konferencji „Zielona transformacja w Województwie Lubuskim – przeciwdziałanie suszy i wsparcie spółdzielni energetycznych”, która odbyła się 12 października 2026 r. w Auli Centrów Badawczo-Rozwojowych Uniwersytetu Zielonogórskiego w Nowym Kisielinie. Wydarzenie zorganizowały wspólnie Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Zielonej Górze oraz Centra Badawczo-Rozwojowe Uniwersytetu Zielonogórskiego.
Spotkanie zgromadziło szerokie grono przedstawicieli administracji rządowej i samorządowej, środowiska naukowego, instytucji chroniących i finansujących inwestycje środowiskowe, a także podmiotów zaangażowanych w rozwój energetyki obywatelskiej. W konferencji uczestniczyli również przedstawiciele wszystkich wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej w Polsce. Wspólnym mianownikiem dyskusji było poszukiwanie rozwiązań, które odpowiedzą na aktualne potrzeby regionu i pomogą budować jego bezpieczeństwo środowiskowe oraz energetyczne.
Wspólne działania odpowiedzią na problem suszy
Konferencję otworzyło wystąpienie Mirosława Glaza, Prezes Zarządu WFOŚiGW w Zielonej Górze, oraz Radosława Grecha, Prezes Centrów Badawczo-Rozwojowych Uniwersytetu Zielonogórskiego. Następnie uczestnicy wysłuchali wystąpienia inauguracyjnego Pana Sławomira Ćwika, Sekretarza Stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska.
Wśród uczestników konferencji znaleźli się również Maciej Siwicki, Wicewojewoda Lubuski, Łukasz Porycki, Członek Zarządu Województwa Lubuskiego, Robert Gajda, Zastępca Prezesa Zarządu NFOŚiGW, oraz Krzysztof Pałka, Przewodniczący Rady Nadzorczej NFOŚiGW. W wydarzeniu uczestniczyli także członkowie Rady Nadzorczej WFOŚiGW w Zielonej Górze, liczne grono lubuskich samorządowców, przedstawiciele świata nauki i instytucji działających na rzecz ochrony środowiska, a także delegacje wszystkich wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej w Polsce.
Jednym z głównych tematów konferencji była ochrona zasobów wodnych i przeciwdziałanie skutkom suszy, które stanowią poważne wyzwanie dla województwa lubuskiego.
– Susza to jeden z tych problemów, których skutki odczuwają nie tylko rolnicy, ale również mieszkańcy i całe lokalne społeczności. Musimy szukać rozwiązań, które pozwolą skuteczniej zatrzymywać wodę w środowisku i wykorzystywać ją tam, gdzie jest najbardziej potrzebna. Chcemy rozwijać współpracę z Uniwersytetem Zielonogórskim, władzami Województwa Lubuskiego i NFOŚiGW, aby wspólnie pracować nad rozwiązaniami w zakresie retencji wody i ograniczania skutków suszy, również na potrzeby rolnictwa. Potrzebujemy wiedzy naukowej, dobrego planowania, źródeł finansowania i konkretnych działań, które będą odpowiadały na wyzwania naszego regionu – podkreślał podczas konferencji Mirosław Glaz, Prezes Zarządu WFOŚiGW w Zielonej Górze.
Ważnym punktem programu był wykład inauguracyjny prof. Andrzeja Greinerta z Uniwersytetu Zielonogórskiego, który wprowadził uczestników w zagadnienia związane z problematyką suszy, jej przyczynami i skutkami, a także potencjalną skalą degradacji środowiska naturalnego w przypadku braku zdecydowanych działań zaradczych.
Następnie odbył się panel dyskusyjny, w którym udział wzięli: Łukasz Porycki, Członek Zarządu Województwa Lubuskiego, nadbryg. Janusz Drozda, Lubuski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej, Andrzej Ziarek, Dyrektor Zarządu Zlewni w Zielonej Górze (PGW Wody Polskie), Rafał Ratajczak – Prezes WFOŚiGW w Poznaniu oraz prof. Andrzej Greinert z Uniwersytetu Zielonogórskiego. Rozmowy koncentrowały się na potrzebie rozwijania skutecznych metod gospodarowania wodą, zwiększania retencji oraz intensyfikacji współpracy samorządów, środowiska naukowego i instytucji zaangażowanych w ochronę i finansowanie ochrony środowiska.
Spółdzielnie energetyczne szansą na niższe rachunki
Drugim kluczowym obszarem konferencji był rozwój spółdzielni energetycznych, ich potencjał dla lokalnych społeczności oraz możliwości finansowania procesu ich tworzenia.
W wystąpieniu otwierającym tę część spotkania Paweł Łapacz, Prezes Zarządu WFOŚiGW we Wrocławiu, przedstawił doświadczenia związane z pilotażowym Programem Wsparcia Spółdzielni Energetycznych na Dolnym Śląsku. Zaprezentowane przykłady pokazały, że rozwój lokalnych wspólnot energetycznych może przynosić konkretne korzyści ekonomiczne, zarówno poprzez ograniczanie kosztów energii ponoszonych przez gminy, jak i tworzenie możliwości obniżania rachunków za energię elektryczną mieszkańców.
Doświadczenia dolnośląskie stanowiły ważny punkt odniesienia dla dyskusji o możliwościach rozwoju podobnych inicjatyw w województwie lubuskim. Pokazały również, jak istotne jest wsparcie samorządów na początkowym etapie przygotowania przedsięwzięć, kiedy konieczne jest opracowanie dokumentacji, analiz i projektów pozwalających przejść do realizacji inwestycji.
– Zachęcam lubuskie samorządy, aby przyglądały się możliwościom, jakie dają spółdzielnie energetyczne. Zielona transformacja nie powinna być postrzegana wyłącznie jako działanie na rzecz ochrony środowiska. Jej celem jest również poprawa jakości życia mieszkańców, większa niezależność energetyczna i niższe koszty funkcjonowania lokalnych społeczności. Chcemy wspierać samorządy już na etapie przygotowania takich przedsięwzięć, w tym opracowania niezbędnej dokumentacji projektowej. Dobre przygotowanie to pierwszy krok do inwestycji, które w przyszłości mogą przynieść realne oszczędności – zaznaczał Prezes Mirosław Glaz.
Debata z udziałem instytucji i praktyków
Szczególnie ważnym elementem konferencji był panel dyskusyjny poświęcony szansom rozwoju spółdzielni energetycznych i możliwościom ich finansowania. W debacie spotkali się przedstawiciele instytucji wspierających finansowo rozwój energetyki obywatelskiej, przedstawiciel Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w Gorzowie Wielkopolskim, zajmującego się rejestracją spółdzielni energetycznych, a także samorządowcy i praktycy zaangażowani w funkcjonowanie takich inicjatyw.
W panelu udział wzięli Paweł Łapacz, Prezes Zarządu WFOŚiGW we Wrocławiu, Krzysztof Pałka, Przewodniczący Rady Nadzorczej NFOŚiGW, Marek Halasz, Dyrektor KOWR w Gorzowie Wielkopolskim, Daniel Kołtun, Wójt Gminy Siedlisko, na terenie której powstała już spółdzielnia energetyczna, Radosław Grech, Prezes CBR UZ oraz Martin Nowak, Prezes Bojanowskiej Spółdzielni Energetycznej. Ich doświadczenia pozwoliły spojrzeć na rozwój spółdzielni energetycznych z różnych perspektyw, od dostępnych instrumentów finansowania i wymogów formalnych, po praktyczne aspekty tworzenia i funkcjonowania lokalnych inicjatyw energetycznych.
Rozmowa dotyczyła również potencjału spółdzielni energetycznych, warunków ich tworzenia, wyzwań stojących przed samorządami oraz korzyści, jakie mogą przynieść wspólne zarządzanie energią i rozwój lokalnych źródeł jej wytwarzania. Istotne miejsce zajęła kwestia finansowania pierwszego etapu przygotowań, który dla wielu zainteresowanych gmin może stanowić barierę w rozpoczęciu całego procesu.
Ważną zapowiedzią konferencji było planowane szybkie uruchomienie przez NFOŚiGW specjalnego programu wsparcia o budżecie 80 mln zł, przeznaczonego na dofinansowanie opracowania dokumentacji i projektów niezbędnych do przygotowania inwestycji związanych z tworzeniem spółdzielni energetycznych. Podczas dyskusji poinformowano również o trwających konsultacjach dotyczących możliwości wsparcia komponentu inwestycyjnego, który ma stanowić kolejny etap rozwoju spółdzielni energetycznych. Szczegółów w tym zakresie można spodziewać się w przyszłym roku.
To istotne informacje dla lubuskich samorządów zainteresowanych rozwojem energetyki obywatelskiej. Wsparcie zarówno na etapie przygotowawczym, jak i inwestycyjnym może ułatwić tworzenie spółdzielni energetycznych oraz przyczynić się do ograniczenia kosztów energii i zwiększenia niezależności energetycznej lokalnych społeczności.
Zielona transformacja, która służy ludziom
Ważnym przesłaniem konferencji było spojrzenie na zieloną transformację jako proces, który powinien przynosić wymierne korzyści mieszkańcom. Ochrona środowiska, racjonalne gospodarowanie zasobami wodnymi i rozwój odnawialnych źródeł energii nie są odrębnymi celami. To elementy wspólnego działania na rzecz bezpieczniejszego, bardziej odpornego na zmiany klimatu i ekonomicznie stabilniejszego regionu.
Podczas konferencji podkreślano znaczenie współpracy samorządów, instytucji finansujących i środowiska naukowego. To właśnie połączenie doświadczenia, wiedzy i dostępnych instrumentów wsparcia może pomóc w skuteczniejszym przeciwdziałaniu suszy, rozwoju retencji oraz tworzeniu lokalnych systemów energetycznych.
Konferencja była przestrzenią wymiany doświadczeń, prezentacji dobrych praktyk i rozmowy o możliwościach wdrażania rozwiązań odpowiadających na potrzeby województwa lubuskiego. Pokazała również, że rozwój spółdzielni energetycznych i skuteczna ochrona zasobów wodnych wymagają nie tylko odpowiednich technologii i finansowania, lecz także zaangażowania lokalnych społeczności oraz partnerskiej współpracy instytucji.
Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Zielonej Górze dziękuje wszystkim uczestnikom, zaproszonym gościom, prelegentom i panelistom za obecność, merytoryczne dyskusje oraz podzielenie się wiedzą i doświadczeniem. Szczególne podziękowania kierujemy do współorganizatora wydarzenia, Centrów Badawczo-Rozwojowych Uniwersytetu Zielonogórskiego, za współpracę przy przygotowaniu konferencji i stworzenie przestrzeni do rozmowy o zielonej przyszłości regionu.
Konferencja zrealizowana została w ramach Projektu Doradztwa Energetycznego
Projekt Doradztwa Energetycznego finansowany jest w ramach Programu FEnIKS na lata 2021-2027.
Ogólnopolski Projekt Doradztwa Energetycznego to operacja o znaczeniu strategicznym, która wnosi istotny wkład w realizację celów programu FEnIKS 2021–2027.
Partner wiodący: NFOŚiGW w Warszawie we współpracy z 16 WFOŚiGW.
Więcej informacji na stronie:
www.doradztwo-energetyczne.gov.pl
#FunduszeEU, #FunduszeEuropejskie
